بر اساس برآوردهاي صورت گرفته 49 ميليون نفر از ايرانيان جزو خوشه هاي اول و دوم درآمدي هستند و به اين ترتيب 70 درصد از خانوارهاي کشور درآمدي کمتر از 450 هزار تومان در ماه دارند.مرکز آمار ايران هم در آخرين بررسي خود، ميانگين درآمدي خانوارهاي خوشه اول را کمتر از 350 هزار تومان، خوشه دوم را از 350 تا 450 هزار تومان عنوان کرده است.
جمعيت خوشه اول که در برگيرنده 4 دهک پايين درآمدي است، 29ميليون نفر و خوشه دوم يعني سه دهک بعدي معادل 20 ميليون نفر است واگر جمعيت ايران را حدود 70 ميليون نفر در نظر بگيريم حدود 21 ميليون نفر در خوشه سوم قرار مي گيرند که بيشتر از 450 هزار تومان درآمد دارند.با توجه به جمعيت 70 ميليوني ايران و مقايسه مجموع جمعيت دو خوشه اول که حدود 49 ميليون نفر است، مشخص مي شود که حدود 70 درصد خانوارهاي ايراني درآمدي کمتر از 450 هزار تومان دارند.
براساس خوشه بندي مرکز آمار ايران چهار دهک اول در خوشه اول، سه دهک دوم در خوشه دوم و سه دهک آخر که بيشترين درآمد را دارند در خوشه سوم قرار مي گيرند. مدد رئيس مرکز آما ايران چندي پيش اعلام کرده بود فقط به هفت دهک اول (خوشه اول و دوم) يارانه پرداخت خواهد شد و پرداخت هاي غير نقدي به تمام دهک ها صورت خواهد گرفت.اما صاحب نظران همچنان اعتقاد دارند که دولت تنها مي تواند به دو دهک اول يارانه پرداخت کند و دربرگيري اعطاي يارانه به هفت دهک ادعايي است که جامه عمل نخواهد پوشيد.
با توجه به اين که جمعيت دو دهک اول جامعه حدود 14 ميليون نفر است يارانه نقدي نيز به اين تعداد از افراد جامعه پرداخت خواهد شد.
هادي زنوز کارشناس مسائل اقتصادي ميگويد من معتقدم دولت از عهده اين ادعا بر نخواهد آمد.اين کارشناس اقتصادي متذکر شد: در صورتي که اجراي اين طرح با تثبيت سياست هاي اقتصاد کلان کشور همراه نباشد زياني که اقشار آسيب پذير مي بينند بسيار بيشتر از هزينه هاي حذف يارانه هاست.در حالي که کارشناسان اعطاي يارانه را با ديده ترديد نگاه مي کنند رئيس مرکز آمار ايران با اظهار نظري متفاوت بزرگترين چالش پيش روي طرح هدفمندکردن يارانه ها را القا نوعي بدبيني به مردم جامعه مي داند که قبل از شروح طرح نيز وجود داشت.
بر اساس گزارش هاي بانک مرکزي درباره هزينه خانوار شهري نشان مي دهد چنانچه نظر دولت که معتقد است با اجراي طرح هدفمند کردن يارانه ها فقط 7.15 درصد تورم ايجاد خواهد شد را معيار قرار دهيم و يارانه تعيين شده را به 7 دهک جامعه توزيع کنيم سهم يک خانواده در دهک اول در آمدي 54 هزار و 200 تومان خواهد شد در حالي که با تورم 15 درصد ساختاري و 7.15 درصد ناشي از هدفمند کردن يارانه ها هريک ار خانوارهاي دهک اول به طور متوسط 75 هزار تومان ماهانه با افزايش هزينه مواجه خواهند شد.
نتايج نشان مي دهد اگر نظر دولت را درخصوص پيامدهاي تورمي و همچنين توزيع يارانه نقدي بين 7 دهک معيار قرار دهيم ميزان يارانه پرداختي به خانواده ها در دهک هاي يکم تا هفتم به ترتيب 2.54، 4.64، 3.65، 67، 67، 67 و 7.69 هزار تومان است.
همچنين ميزان افزايش هزينه در سال اول اجرا (سال 89) با تورم 7.30 درصد به ترتيب 75، 126،168، 208،252، 305 و 360 هزار تومان خواهد بود.در نتيجه ميزان يارانه پرداختي دولت در دهک هاي اول تا هفتم به ترتيب 72 درصد، 51 درصد، 39 درصد، 32 درصد، 27 درصد، 22درصد و 19 درصد پوشش خواهد داد.چنانچه يارانه نقدي بين 5 دهک توزيع شود به هر فرد 23 هزار تومان خواهد رسيد.اين رقم ميزان افزايش هزينه را در دهک هاي هدف( 5 دهک) به ترتيب 98 درصد، 69 درصد، 53 درصد،44 درصد و 36 درصد جبران خواهد کرد.
درصد هاي مربوط به جبران افزايش هزينه نشان مي دهد که يارانه پرداختي بين 17 تا 23 هزار تومان با ميانگين 20 هزار تومان تنها در دهک دو دهک اول قابل تحمل است. و با فرض اينکه بخشي از هزينه ها نيز از طريق افزايش نرخ دستمزد سالانه جبران شود در دو يا سه دهک اول مشکلي چنداني رخ نخواهد داد.اما در دهک هاي ديگر درآمدي افزليش هزينه ها متناسب با افزايش درآمد ها نيست. و آنها را با مشکل شديد درآمدي مواجه مي کند.